Η ενότητα του Συνεδρίου, με θέμα την Αθλητική Ψυχολογία, αναλύθηκε το Σάββατο 4 Οκτωβρίου, με συντονιστή την δημοσιογράφο και μέλος του ΠΣΑΤ, Χριστίνα Αμερικάνου. Η Άννα Παπαγεωργίου, κλινική διαιτολόγος, μίλησε για το θέμα: «Ο ρόλος της άσκησης και της διατροφής στη διαμόρφωση συμπεριφορών Υγείας».
Συγκεκριμένα: «Θα αναφερθώ ιατρικά στον ρόλο της άσκησης σε ένα παιδί. Αρχικά είναι ο βιολογικός ρόλος. Ο αθλητισμός είναι αυτός που δυναμώνει το παιδί, διαμορφώνει τα οστά του, δημιουργεί μια σωστή φυσιολογία και κάνει πρωτογενή πρόληψη. Σήμερα, στην ιατρική κυνηγάμε τη μείωση των χρονίως μη μεταδιδόμενων νοσημάτων, τα καρδιακά, την παχυσαρκία, τον καρκίνο και όλα αυτά έχουν τη βάση τους στην παιδική και εφηβική ηλικία. Και φυσικά στις συμπεριφορές και στα πρότυπα που αναπτύσσονται σε αυτές τις ηλικίες κι εμείς από διαφορετικές κοινωνικές ομάδες, οι γιατροί, οι παιδίατροι, οι διατροφολόγοι, οι ψυχολόγοι, οι αθλητικοί δημοσιογράφοι, έχουμε ευθύνη. Πέρα από βιολογικός, είναι και ψυχοκινητικός ο ρόλος του αθλητισμού. Αναπτύσσει δεξιότητες στα παιδιά, προλαμβάνει τον έλεγχο των αρνητικών συναισθημάτων και δυστυχώς άγχος, στρες και κατάθλιψη συναντάμε πολύ συχνά στον εφηβικό πληθυσμό. Επίσης, ο ρόλος του αθλητισμού είναι και ψυχοκοινωνικός, γιατί ανεβάζει την αυτοπεποίθηση και τέλος δημιουργεί πρότυπα και συμπεριφορές υγείας. Σε αυτό υπάρχει και ο ρόλος της κοινωνίας και εκείνος των ΜΜΕ. Αξίζει εδώ να αναφερθούμε στα χαρακτηριστικά της εφηβικής ηλικίας που οφείλετε κι εσείς να γνωρίζετε, γιατί οι έφηβοι σας ακολουθούν στα social media και διαβάζουν όσα γράφετε. Πρώτος άξονας είναι η νευρολογική ανάπτυξη. Ο εφηβικός εγκέφαλος βρίσκεται στο πιο σημαντικό, στο πιο κομβικό σημείο ανάπτυξής του έως την ηλικία των 25 ετών. Ζούμε επίσης σε μια ψηφιακή γενιά με μπλε φως, κινητά, κατάχρηση. Η πληροφόρηση, τις περισσότερες φορές, δεν είναι ελεγχόμενη ή σωστά δοσμένη, με αποτέλεσμα τα νέα παιδιά να πέφτουν σε παγίδες. Τα παιδιά επίσης αυτό που αποζητούν είναι κοινωνική αποδοχή, θέλουν να είναι αρεστά. Και σύμφωνα με τα στάδια ανάπτυξης, για να ωριμάσει ένας άνθρωπος, έχει βιολογικές ανάγκες (επιβίωση), φυσιολογικές (ασφάλεια), κοινωνικές (αποδοχή), ανάγκες αυτοεκτίμησης και αυτοπραγμάτωσης. Σε αυτά τα στάδια ο νέος είναι πολύ ευάλωτος, άρα η πληροφόρηση και η σωστή εκπαίδευση είναι κρίσιμης σημασίας. Τα αθλητικά ΜΜΕ μπορούν να συμβάλλουν στην προαγωγή της υγείας των εφήβων. Και αυτό θα έπρεπε να είναι μέσα στις πολιτικές υγείας ενός σωστού κράτους. Υπάρχουν ευρωπαϊκές χώρες, όπου έχουν εθνική στρατηγική για την προαγωγή της υγείας και την πρόληψη και την αναπτύσουν οριζόντια και κάθετα. Οι στρατηγικές του ΠΟΥ για τους νέους και τις νέες είναι να γίνονται προγράμματα μέσα από ένα εκπαιδευτικό σύστημα, που θα προάγει το νέο εκπαιδευτικό διατροφικό μοντέλο και την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας. Χρειαζόμαστε αυτά τα δύο κλειδιά, διατροφή και άσκηση, έτσι ώστε να προλαμβάνουμε και να έχουμε πιο υγιείς πολίτες. Αυτά πρέπει να γίνονται στα σχολεία, στα γήπεδα, στην τοπική κοινωνία, τους αθλητικούς χώρους και τους χώρους εργασίας σε συνεργασία με όλους τους φορείς (βιομηχανία τροφίμων, ιδιωτικούς φορείς). Δυστυχώς, η τελευταία μέτρηση που έγινε το 2018, μας δίνει πολύ ανησυχητικά αποτελέσματα, όσον αφορά στα παιδιά και την άσκηση. Από την ηλικία των 4 έως 12 ετών, ένα ποσοστό 60% συμμετέχουν σε αθλήματα. Από την προεφηβεία έως και την εφηβεία, το ποσοστό πέφτει ραγδαία. Μόνο ένα ποσοστό 14% συμμετέχει σε άθλημα. Φτάνοντας στα 15 χρόνια, ένα 11% ασχολείται με τον αθλητισμό και από τους ενήλικες μόνο ένα 20% γυμνάζεται συστηματικά, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του ΠΟΥ για να είσαι υγιής. Είναι ανησυχητικό, αν προσθέσουμε ότι από το 1975 και μετά έχει διπλασσιαστεί η παχυσαρκία. Στη χώρα μας έχουμε πρωτιά. Έχουμε, λοιπόν, ένα εργαλείο, την άσκηση, η οποία μπορεί να γίνει ένας πολύ καλός influencer και για τη διατροφή και δεν το εκμεταλλευόμαστε. Ο ΠΟΥ λοιπόν συστήνει, όταν είναι να κάνουμε αυτές τις πολιτικές υγείας για να αλλάξουμε τις συμπεριφορές και να φτιάξουμε κουλτούρα, θα πρέπει να στοχεύσουμε σε μια σειρά πραγμάτων. Να χρησιμοποιήσουμε τον αθλητισμό και να κάνουμε εκπαίδευση και μέσα από τον αθλητισμό, για τη διατροφή, τη στοματική υγιεινή, το κάπνισμα, το αλκοόλ, τη χρήση των ουσιών, ψυχική και σεξουαλική υγεία. Όλα αυτά μπαίνουν κάτω από μια συνολική πλατφόρμα. Εσείς γνωρίζετε πολύ καλά ποια είναι τα ψηφιακά μέσα που είναι πιο επιδραστικά στα παιδιά ανάλογα με την ηλικία τους. Η πληθώρα των μελετών μέχρι στιγμής καταλήγουν ότι αυτά έχουν και αρνητικές επιπτώσεις. Αυξημένο άγχος, σύγκριση με άλλους αθλητές, κατάθλιψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση και διατροφικές διαταραχές. Οι αθλητικοί influencer, που προβάλλονται πολύ μέσα από τον αθλητικό Τύπο, μπορεί να έχουν πολύ θετικά αποτελέσματα στο να βοηθήσουν τους νέους και τις νέες να αναπτύξουν συμπεριφορές υγείας και καλύτερη κουλτούρα, μόνο όμως, όταν οι ίδιοι οι influencer έχουν το κατάλληλο εκπαιδευτικό υπόβαθρο. Δεν γίνεται ένας influencer να προβάλλει ένα διατροφικό μοντέλο που στηρίζεται μόνο σε συμπληρώματα διατροφής ή να τον βλέπουμε μετά τον αθλητισμό, να βρίσκεται στα μπουζούκια και να πίνει αλκοόλ. Δεν δημιουργείται κουλτούρα υγείας με αυτόν τον τρόπο. Ένας από τους βασικότερους κινδύνους που ενέχουν αυτοί οι influencer είναι η προώθηση πολλών προϊόντων, τα οποία είναι επιβαρυντικά για την υγεία. Σήμερα, δεν ελέγχει κανείς αν ένας ολυμπιονίκης ή ένας αθλητής α΄εθνικής, σηκώνει ένα μπουκάλι με ένα ενεργειακό ποτό, και ένα παιδί με αντίσταση στην ινσουλίνη ακολουθεί το παράδειγμά του, και καταλήγει διαβητικό. Δυστυχώς, δεν υπάρχει οριοθέτηση και πλαίσιο, γιατί αν υπήρχαν πολιτικές υγείας, θα απαγόρευαν σε έναν αθλητή να βγάζει άκριτα ένα μπουκαλάκι και να το διαφημίζει. Ο ρόλος των δημοσιογράφων, τέλος, είναι πολύ σημαντικός γιατί λειτουργείτε σαν μια πύλη πληροφόρησης. Έχετε και την εξουσία και τη δύναμη να περάσετε όποια πληροφορία θέλετε και να δείξετε και μια άλλη πλευρά γύρω από τον αθλητισμό ή τον αθλητή. Είστε διαμορφωτές της κοινής γνώμης και μπορείτε να ευαισθητοποιήσετε σε θέματα υγείας. Είστε άτυπος εκπαιδευτής. Δημιουργείτε πρότυπα, μπορείτε μέσα από ωραία προσέγγιση να αναδείξετε και άλλα αθλήματα, πλην του ποδοσφαίρου και του μπάσκετ, για να προσελκύσουμε νέα παιδιά εκεί. Πώς θα μπορούσε ο αθλητικός Τύπος να επηρεάσει αυτόν τον πληθυσμό? Με ανάπτυξη εξειδικευμένου περιεχομένου και συνεργασίες με ειδικούς (ψυχολόγους, παιδιάτρους, αναπτυξιολόγους), με ανάδειξη της σωστής πλευράς του αθλητή, που θα τον παρακινήσει να εμφανίζει μόνο αυτό το πρόσωπο, με εκπαίδευση. Έχετε όμως και πολλούς περιορισμούς και προκλήσεις, που προέρχονται κυρίως από τους χορηγούς και τις διαφημίσεις. Συνεπώς, η υπεύθυνη δημοσιογραφία είναι ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο στο να βάλετε υπό τη σκέπη σας την παιδική ηλικία και το πως μπορούμε να δημιουργήσουμε υγιείς πολίτες και πρότυπα συμπεριφορών.
